Người mẹ đích thực: Làm mọi thứ có thể để duy trì được mối liên hệ với con cái
Điểm mấu chốt: Luôn quan tâm
Lợi ích con nhận được: Sự gắn bó yêu thương
Bài học cho mẹ: Người mẹ đích thực biết rằng rất lâu sau khi phần dây rốn kết nối mẹ với đứa trẻ trong bụng được cắt đi, họ vẫn gắn kết với con mình. Một trong những điều kỳ diệu của việc làm mẹ là dù đứa trẻ có gắn kết với mình về mặt thể chất hay không thì chúng vẫn luôn là một phần cuộc đời, trong trái tim bạn. Người mẹ đích thực biết khi nào con cần không gian để lớn lên và khi nào mình nên can thiệp. Cô cũng nhận ra rằng khi mối ràng buộc mẹ con không được chặt như cô hy vọng, thậm chí có thể trở nên vô cùng lỏng lẻo. Đấy là khi cô làm mọi thứ có thể duy trì ảnh hưởng tích cực lên con và xây dựng lại mối quan hệ. Bài học này cho đứa trẻ là quan trọng: “Mẹ tôi yêu tôi dù thế nào đi nữa và sẽ không bao giờ từ bỏ mối quan hệ giữa chúng tôi”.
“Cô ấy không bao giờ từ bỏ!”
Điều tuyệt vời nhất dành cho con chính là thời gian của bạn
Bố mẹ của Greg Mattlin ly dị khi cậu mười bốn tuổi. Mẹ cậu, Sara, là nhà sản xuất cho một chương trình trò chuyện qua radio ở Midwest. Sara kể câu chuyện của mình với tôi và tôi đã vô cùng xúc động.
Dù chúng ta sống ở đâu, chúng ta có bao nhiêu người con, dù chúng ta có chồng hay làm mẹ đơn thân, làm mẹ kế hay mẹ nuôi, chúng ta đều có chung một hy vọng: một gia đình hạnh phúc và yêu thương. Sâu thẳm trong chúng ta đều có chung một ước mơ: mỗi tối, cả gia đình ngồi quay quần quanh bàn ăn nói chuyện, cười đùa và yêu thương nhau; những buổi tối dã ngoại cuối tuần mà bọn trẻ vô cùng hao hức và sẵn sàng bỏ lại mọi thứ để ở bên chúng ta; những buổi tốn trò chuyện mà bọn trẻ quay quanh bạn chia sẽ cho những suy nghĩ và bí mật thầm kính của chúng. Nhưng tất nhiên, cuộc sống gia đình luôn không giống như trong tranh.
Trong vài trường hợp, cuộc sống gia đình không chỉ khó khăn mà còn đau lòng nữa. Không kể đến lý do là gì, những va chạm giữa bố mẹ với con cái luôn áp lực và căng thẳng. Xấu hơn, mối quan hệ có thể hoàn toàn chấm dứt. Và đấy chính xác là trường hợp mà tôi sẽ nói đến trong buổi trò chuyện qua radio một ngày nào đó.
Tôi thích công việc của mình: tôi ngồi ở nhà, điện thoại ở tay này, cốc cà phê ở tay kia, và bàn luận đủ thứ chuyện về nuôi dạy con. Nhà sản xuất thường gọi cho tôi vài phút trước khi lên sóng để nói chương trình lần này diễn ra ở đâu (có thể là bất cứ đâu trên Bắc Mỹ), và tên của người dẫn chương trình. Tiếp theo, tôi sẽ giữ máy một chút trước khi người dẫn chương trình lên sóng – chương trình bắt đầu – tôi sẽ bắt đầu nói chuyện về việc nuôi dạy con từ mười phút đến một tiếng.
Thời gian yêu thích nhất của tôi là khi các ông bố bà mẹ gọi đến tổng đài để xin lời khuyên. Và với lượng lớn những phụ huynh gọi đến ngày hôm đó, tôi nhận ra là một lượng không nhỏ gặp phải những vấn đề gia đình rất khó khăn. Câu chuyện của họ luôn rắc rối, và thường khá đau khổ, nhưng dù tình huống của họ thế nào, mỗi cuộc gọi đến đều có chung một hy vọng: tìm cách điều chỉnh lại mối quan hệ của họ với con cái để họ có thể có một gia đình hạnh phúc lần nữa.
Ngày hôm đó tôi nói chuyện với vài người và đưa ra những gợi ý, sau đó đến giờ thời sự. Thường thì khi đó nhà sản xuất sẽ gọi cho tôi để báo nghỉ đến khi thời sự kết thúc – khoảng năm phút hoặc hơn. Lần này có hơi khác: nhà sản xuất có gọi, nhưng thì vì nói để tôi nghỉ, cô ấy lại bắt đầu nói chuyện với tôi trong lúc chương trình thời sự đang phát. Cô ấy nói tên cô là Sara Mattlin, và cô ấy muốn tôi biết là cô ấy thích những lúc nghe lời khuyên của tôi thế nào.
Rõ ràng là Sara có gì đó muốn chia sẽ nên tôi đợi một chút. Cô ấy không thấy thoải mái khi nói chuyện trên sóng, nhưng có lẽ tôi có thể nhắc đến nó theo một cách nào đó? Tôi lắng nghe những gì Sara kể, và trước khi giờ thời sự kết thúc, tôi bị sởn gai ốc vì câu chuyện của cô ấy.
Người mẹ này nói rằng cô đồng cảm với rất nhiều phụ huynh gọi đến ngày hôm đó vì cô cũng có một khoảng thời gian thực sự khó khăn với con trai mình. Cô và chồng đã trải qua một cuộc ly hôn khó khăn. Dù Sara được chỉ định được quyền nuôi con nhưng Greg, đứa con trai mười bốn tuổi của cô, lại có những cảm nhận khác.Greg đổ lỗi cho Sara việc ly hôn và “hủy hoại bố mình”. Thằng bé cũng khá cứng đầu một chuyện. Sara nói: “Con trai tôi không muốn liên quan đến tôi. Nó chỉ sống với tôi vì tòa bảo nó phải làm thế, nhưng không có nghĩa là nó phải yêu tôi hay thậm chí nói chuyện với tôi”.
Sara rõ ràng là đã trải qua một thử thách rất đau khổ và gần như không thể kể hết câu chuyện của mình. Nhớ lại thời gian đó như cứa thêm vào vết thương tinh thần của cô. Cô ấy đã cố gắng giải quyết mọi chuyện với chồng. Họ đã cố gắng giải quyết mọi chuyện với chồng. Họ đã cố gắng hòa giải, và thậm chí là tái hợp vài lần nhưng không thể sống được với nhau. Việc mối quan hệ của cô với con trai khó khăn là điều cuối cùng cô ấy muốn – cô ấy rất yêu thằng bé – nhưng nó lại không hiểu được rằng bố mẹ không thể bên nhau được. Dù cô có cố gắng giải thích bao nhiêu lần đi chăng nữa, thằng bé vẫn từ chối nói chuyện với cô.
“Tôi không biết phải làm gì,” Sara giải thích. “Tôi đã thử mọi thứ có thể nghĩ ra, nhưng con trai tôi thậm chí còn không thừa nhận sự hiện diện của tôi. Nhưng tôi không thể để nó nghĩ rằng tôi không yêu nó. Nó là mọi thứ với tôi – là cuộc đời tôi! Nên một ngày tôi quyết định là tôi phải làm gì đó để nó biết rằng tôi sẽ không từ bỏ nó. Tôi quyết định là mỗi ngày tôi viết cho nó một tờ giấy nhắn – không dài – chỉ là tin nhắn nhỏ trên giấy nhớ,” Sara nói với tôi.
“Một ngày tôi có thể chúc nó có trận bóng may mắn, hoặc ngày khác tôi sẽ khuyến khích nó dẫn bạn về nhà. Đôi khi tôi chỉ viết là tôi nhớ hồi được nói chuyện với nó. Tôi không nghĩ là tôi viết nhiều hơn vài câu, nhưng tôi luôn kết thúc bằng ‘Mẹ luôn yêu con”.
“Tôi chắc hẳn là đã viết hàng tá lời nhắn như thế.” Cô nói. “Tôi dán chúng ở gương phòng tắm của nó mỗi buổi tối, nhưng Greg không bao giờ nói gì về việc đó.” Sara dừng lại vài giây, sau đó nói thêm, “Điều đó cũng không sao. Tôi chỉ muốn nó biết là tôi luôn bên nó và sẽ không bao giờ hết yêu thương nó – dù chuyện gì đi nữa.”
Người mẹ nói rằng cô tiếp tục viết lời nhắn mỗi ngày, hằng tuần, cho đến một ngày, có một chuyện xảy ra. “Tôi đi làm muộn”, cô giải thích, “và không thể tìm được điều khiển ga ra đâu. Tôi điên cuồng tìm kiếm khắp nơi. Tôi có một cuộc họp thực sự rất quan trọng và chỗ cuối cùng mà tôi chưa tìm là phòng ngủ của con trai tôi. Greg đã đi học và tôi chưa bao giờ vào phòng nó mà không hỏi. Thực tế là tôi chưa từng vào phòng nó hàng tuần rồi. Đôi khi bọn trẻ hay lấy điều khiển khi chúng quên khóa nhà, nên tôi đoán là có thể Greg cầm nó. Dù sao cũng đáng kiểm tra
“Tôi đi vào – căn phòng như vừa trải qua một cơn bão. Đĩa CD trải đầy sàn, quần áo bẩn chất đống trên giường, sách vở vứt lung tung khắp nơi. Tôi nhìn nhanh vào tủ quần áo của nó và mở một vài ngăn kéo, tìm trên sàn, nhưng không thấy gì. Tôi đã sắp hết giờ mà chỗ cuối cùng tôi chưa kiểm tra là gầm giường thằng bé. Nên tôi cúi xuống, kéo ga trải giường và đấy là khi tôi nhìn thấy một hộp thuốc lá. Tôi nghĩ là tim tôi thực sự đã ngừng đập một giây- không khí cứ thoát hết khỏi người tôi. Tất cả những suy nghĩ khủng khiếp chạy qua đầu: tôi chắc chắn là tôi đã mở cái hộp để tìm ma túy, rượu, mấy thứ đó.
“Tôi thực sự không biết là tôi phải mất bao lâu để mở được cái nắp chết tiệt đó ra, nhưng tôi biết là tôi đã ngồi đó một lúc. Cuối cùng thì tôi đã mở cái hộp – và tôi phải nói với cô là cô suýt chết. Bên trong hộp đấy là những mẫu giấy nhớ tôi ghi cho nó. Cô có thể tưởng tượng không? Greg đã giữ từng mẫu giấy nhớ. Tôi cứ nghĩ là nó đã vứt đi: nó chưa bao giờ nói gì về chúng. Nhưng không, thằng bé đã xếp gọn gang vào hộp thuốc lá đó. Tôi nhớ là tôi đã ôm chặt hộp thuốc lá đó vào lòng và khóc.”
Tôi phải nói với bạn rằng: lúc đó tôi cũng khóc với Sara. “Vậy cô và con trai giờ thế nào rồi?” Tôi ngập ngừng hỏi. Và qua điện thoại tôi gần như có thể thấy cô ấy đang cười.
“Tuyệt!” cô ấy nói. Và sau đó cô nhanh chóng thêm vào, “Cũng phải mất một thời gian để giải quyết mọi việc nhưng tôi quyết định để Greg biết là tôi đã thấy hộp thuốc lá của nó. Tôi sợ là nó sẽ bảo tôi xâm phạm riêng tư của nó, nhưng tôi vui vì tôi đã làm thế. Tôi đợi thằng bé về hôm đó và ngay lúc đó, tôi cho nó xem hộp thuốc lá. Greg lập tức trắng bệch ra và sau đó điều lạ nhất là nó khóc.
“Cả cuộc đời tôi không thể hiểu được tại sao thằng bé lại khóc khi bị lộ, và nó tâm sự những gì xảy ra với nó trong mấy tuần qua. Hóa ra là thằng bé của tôi nghĩ nó là nguyên nhân của cuộc ly hôn. Lúc nào nó cũng đỗ lỗi cho bản thân mình. Bố nó và tôi đã luôn cãi nhau và con trai tôi nghĩ chúng tôi cãi nhau vì nó. Nó nói với tôi, ‘Con đã khiến bố mẹ chia tay. Đừng ghét con, mẹ! Con xin lỗi!’ ”.
“Cô có thể tin không?” Sara nói. “Toàn bộ thời gian đó, Greg đã không nói chuyện với tôi vì nó nghĩ tôi đổ lỗi cho nó về cuộc ly hôn.” Sau đó cô ấy dừng một lúc và nói tiếp, “Ơn chúa là tôi đã viết những tờ giấy nhắn đó. Sẽ thế nào nếu như tôi không có mối quan hệ tốt đẹp với con trai mình?”
Ngay sau đó, thời sự kết thúc và người dẫn chương trình trở lại nói với tôi là tổng đài đã đầy kín người gọi rồi. Lời cuối cùng tôi nghe được từ Sara là, “Cô hãy nói với những phụ huynh đó rằng đừng bao giờ từ bỏ. Năm giây nữa lên sóng.”
Và đấy chính xác là những gì tôi đã làm.
Người mẹ đích thực học được gì từ câu chuyện này.
Nhà sản xuất chương trình của tôi, Sara, đã dạy cho tôi việc kiên định quan trọng thế nào dù mối quan hệ của bạn và con cái mình tệ đến đâu. Dù chúng ta có hy vọng thế nào thì sẽ vẫn có những lúc mối quan hệ của chúng ta với bọn trẻ bị xuống dốc, thậm chí là kết thúc.
Khi đối mặt với những chướng ngại dễ gây nản chí như thế này, một vài bà mẹ hoang mang. Họ cố tìm đến những biện pháp khác tiện hơn như đọc sách, tìm chuyện gia và nếu những biện pháp đó không hiệu quả ngay lập tức, họ sẽ từ bỏ. Nhưng đôi khi nó đơn giản chỉ là vấn đề thời gian, sự kiên nhẫn, và kiên định. Một chút kiên trì cũng chẳng mất gì. Đây chính là điều mà một người mẹ đích thực phải biết.
Nhớ rằng: chẳng bao giờ là quá muộn để phục hồi mối quan hệ yêu thương với một đứa trẻ. Đứa trẻ sẽ yêu thương với một đứa trẻ cả. Đứa trẻ sẽ không có gì quan trọng hơn điều đó. Nó sẽ là nền tảng cho các mối quan hệ trong tương lai của chúng. Tất nhiên là điều đó không dễ dàng. Thực tế, nhiêu khi nó còn gây chán nản và đau khổ, và kết quả cuối cùng có thể không được như bạn mong muốn. Nhưng việc không cố gắng thậm chí còn là bi kịch lớn hơn. Nên đừng từ bỏ, và làm bất cứ điều gì có thể để hàn gắn bạn với cuộc đời con mãi mãi.
Người mẹ đích thực chú ý
Tại sao phải luôn quan tâm: nghiên cứu cho thấy gì?
Hai nhà tâm lý học người Thụy Điển, Mary Margeret Kerr và Hakan Stattin, đã nghiên cứu trên hàng nghìn trẻ mười bốn tuổi và bố mẹ chúng. Điều họ nhận ra là bố mẹ càng biết nhiều về con mình làm thì càng dễ nắn chỉnh chúng: chúng ít phạm tội hơn, ít vấn đề ở trường hơn, ít áp lực hơn, nhiều hy vọng tích cực vào tương lai hơn, nhiều bạn bè tốt hơn, và có quan hệ tốt hơn với bố mẹ. Hai nhà nghiên cứu này phát hiện ra rằng những thông tin được bọn trẻ tiết lộ qua những câu chuyện chúng tự nguyện kể hằng ngày nhiều hơn rất nhiều sơ với việc bố mẹ cố moi chúng từ bọn trẻ. Và bố mẹ càng quan tâm thì những đứa trẻ lại càng có khả năng chia sẽ mọi điều hơn. Nói chung là không chỉ việc quan tâm sẽ tạo ra những đứa trẻ dễ nắn chỉnh mà chính mối quan hệ đó còn giúp đứa trẻ tránh xa khỏi rắc rối. Thực tế là những đứa trẻ cảm thấy bố mẹ mình cố gắng kiểm soát mọi bước đi của chúng sẽ khiến cho mối quan hệ của chúng với bố mẹ tệ hơn sơ với những đứa trẻ cảm thấy bố mẹ tin mình. Nói cách khác, Kerr và Sattin giải thích rằng, “Điểm mấu chốt không phải là bố mẹ làm những gì mà là bọn trẻ nói chuyện gì với họ.” Điều đó mới tạo nên sự khác biệt. Và đấy mới là điều một người mẹ đích thực nên làm.
Quan tâm liên tục là chìa khóa cho sự phát triển lành mạnh của đứa trẻ.
Laurence Steinberg là một trong những nhà tâm lý học khác biệt nhất nước Mỹ, giáo sư tâm lý học ở trường đại học Temple, và là tác giả cuốn The Ten Basic Principles of Good Parenting. Ông nói, “yếu tố quyết định sức khỏe tâm lý, khả năng thích nghi, hạnh phúc và tính tình của đứa trẻ mạnh mẽ nhất chính là mức độ quan tâm của bố mẹ với cuộc sống của chúng. Những đứa trẻ có bố mẹ biết quan tâm luôn học tốt hơn, tự tin hơn và ít khả năng gặp vấn đề tâm lý và ít liều lĩnh hơn. Không gì quan trọng với sự phát triển tâm lý của đứa trẻ bằng sự quân tâm sâu sắc và liên tục của bạn. Điều này luôn đúng dù con bạn là trẻ sơ sinh, tuổi vị thành niên hay tuổi nào giữa hai giai đoạn đấy đi chăng nữa.”
Ba cách để giữ mối quan hệ của bạn với con bền chặt
1. Thể hiện sự quan tâm. Thi thoảng hãy làm món yêu thích của con, nướng một khay bánh quy, để chúng trên bàn để đợi con về, đánh dấu sự kiện ở trường con trên lịch, để lại lời nhắn lạc quan dưới gối con hoặc trong hộp cơm, đóng khung bức ảnh của con với bạn hoặc thú cưng nhưng đừng mong chúng sẽ thể hiện sự biết ơn ngay lập tức. Những đứa trẻ đang phải chịu đau khổ thường không thể đáp lại vì chúng còn đang cố gắng giải quyết nổi đau của chính mình. Hãy cho chúng thời gian, các mẹ ạ.
2. Những buổi dã ngoại thoải mái. Phải là thứ mà bọn trẻ thích. Nó có thể đơn giản là đi bộ trong công viên, ăn một que kem ốc quế. Điều này không phải là bỏ tiền ra để mua lấy mối quan hệ của bạn. Đừng bị lừa bởi các khái niệm đó. Hãy cho đứa trẻ của bạn thời gian chứ không phải vật chất. Chìa khóa cho những buổi dã ngoại này chính là luôn lạc quan. Hãy lắng nghe. Tỏ ra thích thú và quan tâm đến thế giới của con bạn.
3. Hãy tìm ra những hoạt động mà bạn và con cùng có thể tham gia. Nó có phải là cùng chơi video game, đi câu, ăn kem đào, đọc Harry Potter, sốt ruột đợi tập Star Wars tiếp theo, cổ vũ cho cùng một đội bóng chày? Tìm gì đó – bất cứ thứ gì – mà bạn có thể làm với con mình, mà bạn và con thích làm cùng nhau. Bọn trẻ (đặc biệt là bé trai) thường thích các hoạt động ngoài trời, không phải chỉ ngồi và cố “nói chuyện”
Luôn thấu hiểu.
- Tìm điểm chung. Marilyn Rouse, một người mẹ ở Connecitcut, đang rối bời vì cô con gái người ba tuổi của mình, Tiffany. Cô bé bị suy nhược cơ thể và biến ăn trầm trọng. Marilyn thề rằng cô sẽ không từ bỏ nhưng không biết được làm thế nào để khiến con gái cô chịu cởi mở hơn. Một ngày, cô theo con gái mình đến công viên gần nhà và ngồi xuống. Người mẹ bỏ ra một từ USA Today cô mang theo và đọc to vài bài báo thú vị ở mục “Đời sống”. Con gái cô không bao giờ bình luận nhưng ít nhất là cũng lắng nghe. Vài ngày sau, Marilyn lại làm thế. “Vài ngày sau, tôi có thể thấy được sự thay đổi ở con bé – nó rất nhỏ - nhưng là một khởi đầu. Tiffany thích và dường như mong chờ tôi đọc cho nó nghe. Tôi làm thế trong vòng hai tuần cho đến khi có bước đột phá xảy ra: con gái tôi bắt đầu nói chuyện về những gì tôi đọc. Giờ thì cả tâm lý và thể trạng nó đều ổn. chúng tôi cũng có mối quan hệ tuyệt vời và cùng nói chuyện về đủ thứ. Tôi không thể bày tỏ được tôi biết ơn tờ USA to day thế nào. Chuyên mục “Đời sống” đã mang sự sống lại cho mối quan hệ của chúng tôi”.
Bí quyết của người mẹ này là tránh đối đầu trực tiếp và tìm cách tập trung không đe dọa đến điều gì cả để tái lập sự giao tiếp và đưa đứa trẻ ra khỏi vỏ bọc của nó.
- Đọc tạp chí yêu thích của con bạn. Jeannette Thompson, người mẹ của một cô gái đang học trung học ở Tucson, Arizona, đã tìm ra cách tốt nhất để hiểu được văn hóa của con mình đó là đặt mua những quyển tạp chí cho tuổi vị thành niên và tiền vị thành niên. Cô ấy thề rằng lúc nào cuộc nói chuyện cũng hiệu quả nếu như cô ấy đưa ra một chút thông tin về Hayden Christenven, Lindsay Lite, Coldplay, hay X & Y.
- Cùng nhau thành lập một câu lạc bộ sách: Karen Dischner, bà mẹ hai con đến từ Portland, Oregon, đã tìm được một vài người mẹ cũng có con gái tầm tuổi con mình và thành lập một câu lạc bộ sách mẹ và con gái. Nó là một cơ hội tuyệt vời để dành thời gian cho cô con gái mười hai tuổi của cô, Molly. Những bà mẹ và các cô con gái luân phiên gặp nhau tại nhà của từng người và thảo luận về những cuốn sách. Mỗi tháng, một cặp mẹ và con gái khác nhau sẽ chọn sách cho câu lạc bộ.
- Hãy bắt đầu việc cả gia đình cùng đọc. Mari Casagrande, một người mẹ của bốn đứa con ở Palm Springs, đã tìm ra một cách để thấu hiểu được với các con của mình khi chúng lớn lên: cô và các con mình cùng đọc một quyển sách và sau đó thảo luận với nhau. Dưới đây là vài gợi ý: Are You There God? It’s Me, Marganet, của Judy Blume; The Agony of Alice, của Phyllis Reynolds Naylor; Out of the Dust của Kare Hessen; Shabanu của Suzanne Fisher Stapple…
Điểm mấu chốt: Luôn quan tâm
Lợi ích con nhận được: Sự gắn bó yêu thương
Bài học cho mẹ: Người mẹ đích thực biết rằng rất lâu sau khi phần dây rốn kết nối mẹ với đứa trẻ trong bụng được cắt đi, họ vẫn gắn kết với con mình. Một trong những điều kỳ diệu của việc làm mẹ là dù đứa trẻ có gắn kết với mình về mặt thể chất hay không thì chúng vẫn luôn là một phần cuộc đời, trong trái tim bạn. Người mẹ đích thực biết khi nào con cần không gian để lớn lên và khi nào mình nên can thiệp. Cô cũng nhận ra rằng khi mối ràng buộc mẹ con không được chặt như cô hy vọng, thậm chí có thể trở nên vô cùng lỏng lẻo. Đấy là khi cô làm mọi thứ có thể duy trì ảnh hưởng tích cực lên con và xây dựng lại mối quan hệ. Bài học này cho đứa trẻ là quan trọng: “Mẹ tôi yêu tôi dù thế nào đi nữa và sẽ không bao giờ từ bỏ mối quan hệ giữa chúng tôi”.
Người mẹ biết dành thời gian cho con sẽ gây dựng được mối quan hệ bền chặt
“Cô ấy không bao giờ từ bỏ!”
Điều tuyệt vời nhất dành cho con chính là thời gian của bạn
Bố mẹ của Greg Mattlin ly dị khi cậu mười bốn tuổi. Mẹ cậu, Sara, là nhà sản xuất cho một chương trình trò chuyện qua radio ở Midwest. Sara kể câu chuyện của mình với tôi và tôi đã vô cùng xúc động.
Dù chúng ta sống ở đâu, chúng ta có bao nhiêu người con, dù chúng ta có chồng hay làm mẹ đơn thân, làm mẹ kế hay mẹ nuôi, chúng ta đều có chung một hy vọng: một gia đình hạnh phúc và yêu thương. Sâu thẳm trong chúng ta đều có chung một ước mơ: mỗi tối, cả gia đình ngồi quay quần quanh bàn ăn nói chuyện, cười đùa và yêu thương nhau; những buổi tối dã ngoại cuối tuần mà bọn trẻ vô cùng hao hức và sẵn sàng bỏ lại mọi thứ để ở bên chúng ta; những buổi tốn trò chuyện mà bọn trẻ quay quanh bạn chia sẽ cho những suy nghĩ và bí mật thầm kính của chúng. Nhưng tất nhiên, cuộc sống gia đình luôn không giống như trong tranh.
Trong vài trường hợp, cuộc sống gia đình không chỉ khó khăn mà còn đau lòng nữa. Không kể đến lý do là gì, những va chạm giữa bố mẹ với con cái luôn áp lực và căng thẳng. Xấu hơn, mối quan hệ có thể hoàn toàn chấm dứt. Và đấy chính xác là trường hợp mà tôi sẽ nói đến trong buổi trò chuyện qua radio một ngày nào đó.
Tôi thích công việc của mình: tôi ngồi ở nhà, điện thoại ở tay này, cốc cà phê ở tay kia, và bàn luận đủ thứ chuyện về nuôi dạy con. Nhà sản xuất thường gọi cho tôi vài phút trước khi lên sóng để nói chương trình lần này diễn ra ở đâu (có thể là bất cứ đâu trên Bắc Mỹ), và tên của người dẫn chương trình. Tiếp theo, tôi sẽ giữ máy một chút trước khi người dẫn chương trình lên sóng – chương trình bắt đầu – tôi sẽ bắt đầu nói chuyện về việc nuôi dạy con từ mười phút đến một tiếng.
Thời gian yêu thích nhất của tôi là khi các ông bố bà mẹ gọi đến tổng đài để xin lời khuyên. Và với lượng lớn những phụ huynh gọi đến ngày hôm đó, tôi nhận ra là một lượng không nhỏ gặp phải những vấn đề gia đình rất khó khăn. Câu chuyện của họ luôn rắc rối, và thường khá đau khổ, nhưng dù tình huống của họ thế nào, mỗi cuộc gọi đến đều có chung một hy vọng: tìm cách điều chỉnh lại mối quan hệ của họ với con cái để họ có thể có một gia đình hạnh phúc lần nữa.
Ngày hôm đó tôi nói chuyện với vài người và đưa ra những gợi ý, sau đó đến giờ thời sự. Thường thì khi đó nhà sản xuất sẽ gọi cho tôi để báo nghỉ đến khi thời sự kết thúc – khoảng năm phút hoặc hơn. Lần này có hơi khác: nhà sản xuất có gọi, nhưng thì vì nói để tôi nghỉ, cô ấy lại bắt đầu nói chuyện với tôi trong lúc chương trình thời sự đang phát. Cô ấy nói tên cô là Sara Mattlin, và cô ấy muốn tôi biết là cô ấy thích những lúc nghe lời khuyên của tôi thế nào.
Rõ ràng là Sara có gì đó muốn chia sẽ nên tôi đợi một chút. Cô ấy không thấy thoải mái khi nói chuyện trên sóng, nhưng có lẽ tôi có thể nhắc đến nó theo một cách nào đó? Tôi lắng nghe những gì Sara kể, và trước khi giờ thời sự kết thúc, tôi bị sởn gai ốc vì câu chuyện của cô ấy.
Người mẹ này nói rằng cô đồng cảm với rất nhiều phụ huynh gọi đến ngày hôm đó vì cô cũng có một khoảng thời gian thực sự khó khăn với con trai mình. Cô và chồng đã trải qua một cuộc ly hôn khó khăn. Dù Sara được chỉ định được quyền nuôi con nhưng Greg, đứa con trai mười bốn tuổi của cô, lại có những cảm nhận khác.Greg đổ lỗi cho Sara việc ly hôn và “hủy hoại bố mình”. Thằng bé cũng khá cứng đầu một chuyện. Sara nói: “Con trai tôi không muốn liên quan đến tôi. Nó chỉ sống với tôi vì tòa bảo nó phải làm thế, nhưng không có nghĩa là nó phải yêu tôi hay thậm chí nói chuyện với tôi”.
Sara rõ ràng là đã trải qua một thử thách rất đau khổ và gần như không thể kể hết câu chuyện của mình. Nhớ lại thời gian đó như cứa thêm vào vết thương tinh thần của cô. Cô ấy đã cố gắng giải quyết mọi chuyện với chồng. Họ đã cố gắng giải quyết mọi chuyện với chồng. Họ đã cố gắng hòa giải, và thậm chí là tái hợp vài lần nhưng không thể sống được với nhau. Việc mối quan hệ của cô với con trai khó khăn là điều cuối cùng cô ấy muốn – cô ấy rất yêu thằng bé – nhưng nó lại không hiểu được rằng bố mẹ không thể bên nhau được. Dù cô có cố gắng giải thích bao nhiêu lần đi chăng nữa, thằng bé vẫn từ chối nói chuyện với cô.
“Tôi không biết phải làm gì,” Sara giải thích. “Tôi đã thử mọi thứ có thể nghĩ ra, nhưng con trai tôi thậm chí còn không thừa nhận sự hiện diện của tôi. Nhưng tôi không thể để nó nghĩ rằng tôi không yêu nó. Nó là mọi thứ với tôi – là cuộc đời tôi! Nên một ngày tôi quyết định là tôi phải làm gì đó để nó biết rằng tôi sẽ không từ bỏ nó. Tôi quyết định là mỗi ngày tôi viết cho nó một tờ giấy nhắn – không dài – chỉ là tin nhắn nhỏ trên giấy nhớ,” Sara nói với tôi.
“Một ngày tôi có thể chúc nó có trận bóng may mắn, hoặc ngày khác tôi sẽ khuyến khích nó dẫn bạn về nhà. Đôi khi tôi chỉ viết là tôi nhớ hồi được nói chuyện với nó. Tôi không nghĩ là tôi viết nhiều hơn vài câu, nhưng tôi luôn kết thúc bằng ‘Mẹ luôn yêu con”.
“Tôi chắc hẳn là đã viết hàng tá lời nhắn như thế.” Cô nói. “Tôi dán chúng ở gương phòng tắm của nó mỗi buổi tối, nhưng Greg không bao giờ nói gì về việc đó.” Sara dừng lại vài giây, sau đó nói thêm, “Điều đó cũng không sao. Tôi chỉ muốn nó biết là tôi luôn bên nó và sẽ không bao giờ hết yêu thương nó – dù chuyện gì đi nữa.”
Người mẹ nói rằng cô tiếp tục viết lời nhắn mỗi ngày, hằng tuần, cho đến một ngày, có một chuyện xảy ra. “Tôi đi làm muộn”, cô giải thích, “và không thể tìm được điều khiển ga ra đâu. Tôi điên cuồng tìm kiếm khắp nơi. Tôi có một cuộc họp thực sự rất quan trọng và chỗ cuối cùng mà tôi chưa tìm là phòng ngủ của con trai tôi. Greg đã đi học và tôi chưa bao giờ vào phòng nó mà không hỏi. Thực tế là tôi chưa từng vào phòng nó hàng tuần rồi. Đôi khi bọn trẻ hay lấy điều khiển khi chúng quên khóa nhà, nên tôi đoán là có thể Greg cầm nó. Dù sao cũng đáng kiểm tra
“Tôi đi vào – căn phòng như vừa trải qua một cơn bão. Đĩa CD trải đầy sàn, quần áo bẩn chất đống trên giường, sách vở vứt lung tung khắp nơi. Tôi nhìn nhanh vào tủ quần áo của nó và mở một vài ngăn kéo, tìm trên sàn, nhưng không thấy gì. Tôi đã sắp hết giờ mà chỗ cuối cùng tôi chưa kiểm tra là gầm giường thằng bé. Nên tôi cúi xuống, kéo ga trải giường và đấy là khi tôi nhìn thấy một hộp thuốc lá. Tôi nghĩ là tim tôi thực sự đã ngừng đập một giây- không khí cứ thoát hết khỏi người tôi. Tất cả những suy nghĩ khủng khiếp chạy qua đầu: tôi chắc chắn là tôi đã mở cái hộp để tìm ma túy, rượu, mấy thứ đó.
“Tôi thực sự không biết là tôi phải mất bao lâu để mở được cái nắp chết tiệt đó ra, nhưng tôi biết là tôi đã ngồi đó một lúc. Cuối cùng thì tôi đã mở cái hộp – và tôi phải nói với cô là cô suýt chết. Bên trong hộp đấy là những mẫu giấy nhớ tôi ghi cho nó. Cô có thể tưởng tượng không? Greg đã giữ từng mẫu giấy nhớ. Tôi cứ nghĩ là nó đã vứt đi: nó chưa bao giờ nói gì về chúng. Nhưng không, thằng bé đã xếp gọn gang vào hộp thuốc lá đó. Tôi nhớ là tôi đã ôm chặt hộp thuốc lá đó vào lòng và khóc.”
Tôi phải nói với bạn rằng: lúc đó tôi cũng khóc với Sara. “Vậy cô và con trai giờ thế nào rồi?” Tôi ngập ngừng hỏi. Và qua điện thoại tôi gần như có thể thấy cô ấy đang cười.
“Tuyệt!” cô ấy nói. Và sau đó cô nhanh chóng thêm vào, “Cũng phải mất một thời gian để giải quyết mọi việc nhưng tôi quyết định để Greg biết là tôi đã thấy hộp thuốc lá của nó. Tôi sợ là nó sẽ bảo tôi xâm phạm riêng tư của nó, nhưng tôi vui vì tôi đã làm thế. Tôi đợi thằng bé về hôm đó và ngay lúc đó, tôi cho nó xem hộp thuốc lá. Greg lập tức trắng bệch ra và sau đó điều lạ nhất là nó khóc.
“Cả cuộc đời tôi không thể hiểu được tại sao thằng bé lại khóc khi bị lộ, và nó tâm sự những gì xảy ra với nó trong mấy tuần qua. Hóa ra là thằng bé của tôi nghĩ nó là nguyên nhân của cuộc ly hôn. Lúc nào nó cũng đỗ lỗi cho bản thân mình. Bố nó và tôi đã luôn cãi nhau và con trai tôi nghĩ chúng tôi cãi nhau vì nó. Nó nói với tôi, ‘Con đã khiến bố mẹ chia tay. Đừng ghét con, mẹ! Con xin lỗi!’ ”.
“Cô có thể tin không?” Sara nói. “Toàn bộ thời gian đó, Greg đã không nói chuyện với tôi vì nó nghĩ tôi đổ lỗi cho nó về cuộc ly hôn.” Sau đó cô ấy dừng một lúc và nói tiếp, “Ơn chúa là tôi đã viết những tờ giấy nhắn đó. Sẽ thế nào nếu như tôi không có mối quan hệ tốt đẹp với con trai mình?”
Ngay sau đó, thời sự kết thúc và người dẫn chương trình trở lại nói với tôi là tổng đài đã đầy kín người gọi rồi. Lời cuối cùng tôi nghe được từ Sara là, “Cô hãy nói với những phụ huynh đó rằng đừng bao giờ từ bỏ. Năm giây nữa lên sóng.”
Và đấy chính xác là những gì tôi đã làm.
Người mẹ đích thực học được gì từ câu chuyện này.
Quan tâm liên tục là chìa khóa cho sự phát triển lành mạnh của đứa trẻ
Nhà sản xuất chương trình của tôi, Sara, đã dạy cho tôi việc kiên định quan trọng thế nào dù mối quan hệ của bạn và con cái mình tệ đến đâu. Dù chúng ta có hy vọng thế nào thì sẽ vẫn có những lúc mối quan hệ của chúng ta với bọn trẻ bị xuống dốc, thậm chí là kết thúc.
Khi đối mặt với những chướng ngại dễ gây nản chí như thế này, một vài bà mẹ hoang mang. Họ cố tìm đến những biện pháp khác tiện hơn như đọc sách, tìm chuyện gia và nếu những biện pháp đó không hiệu quả ngay lập tức, họ sẽ từ bỏ. Nhưng đôi khi nó đơn giản chỉ là vấn đề thời gian, sự kiên nhẫn, và kiên định. Một chút kiên trì cũng chẳng mất gì. Đây chính là điều mà một người mẹ đích thực phải biết.
Nhớ rằng: chẳng bao giờ là quá muộn để phục hồi mối quan hệ yêu thương với một đứa trẻ. Đứa trẻ sẽ yêu thương với một đứa trẻ cả. Đứa trẻ sẽ không có gì quan trọng hơn điều đó. Nó sẽ là nền tảng cho các mối quan hệ trong tương lai của chúng. Tất nhiên là điều đó không dễ dàng. Thực tế, nhiêu khi nó còn gây chán nản và đau khổ, và kết quả cuối cùng có thể không được như bạn mong muốn. Nhưng việc không cố gắng thậm chí còn là bi kịch lớn hơn. Nên đừng từ bỏ, và làm bất cứ điều gì có thể để hàn gắn bạn với cuộc đời con mãi mãi.
Người mẹ đích thực chú ý
Tại sao phải luôn quan tâm: nghiên cứu cho thấy gì?
Hai nhà tâm lý học người Thụy Điển, Mary Margeret Kerr và Hakan Stattin, đã nghiên cứu trên hàng nghìn trẻ mười bốn tuổi và bố mẹ chúng. Điều họ nhận ra là bố mẹ càng biết nhiều về con mình làm thì càng dễ nắn chỉnh chúng: chúng ít phạm tội hơn, ít vấn đề ở trường hơn, ít áp lực hơn, nhiều hy vọng tích cực vào tương lai hơn, nhiều bạn bè tốt hơn, và có quan hệ tốt hơn với bố mẹ. Hai nhà nghiên cứu này phát hiện ra rằng những thông tin được bọn trẻ tiết lộ qua những câu chuyện chúng tự nguyện kể hằng ngày nhiều hơn rất nhiều sơ với việc bố mẹ cố moi chúng từ bọn trẻ. Và bố mẹ càng quan tâm thì những đứa trẻ lại càng có khả năng chia sẽ mọi điều hơn. Nói chung là không chỉ việc quan tâm sẽ tạo ra những đứa trẻ dễ nắn chỉnh mà chính mối quan hệ đó còn giúp đứa trẻ tránh xa khỏi rắc rối. Thực tế là những đứa trẻ cảm thấy bố mẹ mình cố gắng kiểm soát mọi bước đi của chúng sẽ khiến cho mối quan hệ của chúng với bố mẹ tệ hơn sơ với những đứa trẻ cảm thấy bố mẹ tin mình. Nói cách khác, Kerr và Sattin giải thích rằng, “Điểm mấu chốt không phải là bố mẹ làm những gì mà là bọn trẻ nói chuyện gì với họ.” Điều đó mới tạo nên sự khác biệt. Và đấy mới là điều một người mẹ đích thực nên làm.
Quan tâm liên tục là chìa khóa cho sự phát triển lành mạnh của đứa trẻ.
Laurence Steinberg là một trong những nhà tâm lý học khác biệt nhất nước Mỹ, giáo sư tâm lý học ở trường đại học Temple, và là tác giả cuốn The Ten Basic Principles of Good Parenting. Ông nói, “yếu tố quyết định sức khỏe tâm lý, khả năng thích nghi, hạnh phúc và tính tình của đứa trẻ mạnh mẽ nhất chính là mức độ quan tâm của bố mẹ với cuộc sống của chúng. Những đứa trẻ có bố mẹ biết quan tâm luôn học tốt hơn, tự tin hơn và ít khả năng gặp vấn đề tâm lý và ít liều lĩnh hơn. Không gì quan trọng với sự phát triển tâm lý của đứa trẻ bằng sự quân tâm sâu sắc và liên tục của bạn. Điều này luôn đúng dù con bạn là trẻ sơ sinh, tuổi vị thành niên hay tuổi nào giữa hai giai đoạn đấy đi chăng nữa.”
Ba cách để giữ mối quan hệ của bạn với con bền chặt
1. Thể hiện sự quan tâm. Thi thoảng hãy làm món yêu thích của con, nướng một khay bánh quy, để chúng trên bàn để đợi con về, đánh dấu sự kiện ở trường con trên lịch, để lại lời nhắn lạc quan dưới gối con hoặc trong hộp cơm, đóng khung bức ảnh của con với bạn hoặc thú cưng nhưng đừng mong chúng sẽ thể hiện sự biết ơn ngay lập tức. Những đứa trẻ đang phải chịu đau khổ thường không thể đáp lại vì chúng còn đang cố gắng giải quyết nổi đau của chính mình. Hãy cho chúng thời gian, các mẹ ạ.
2. Những buổi dã ngoại thoải mái. Phải là thứ mà bọn trẻ thích. Nó có thể đơn giản là đi bộ trong công viên, ăn một que kem ốc quế. Điều này không phải là bỏ tiền ra để mua lấy mối quan hệ của bạn. Đừng bị lừa bởi các khái niệm đó. Hãy cho đứa trẻ của bạn thời gian chứ không phải vật chất. Chìa khóa cho những buổi dã ngoại này chính là luôn lạc quan. Hãy lắng nghe. Tỏ ra thích thú và quan tâm đến thế giới của con bạn.
3. Hãy tìm ra những hoạt động mà bạn và con cùng có thể tham gia. Nó có phải là cùng chơi video game, đi câu, ăn kem đào, đọc Harry Potter, sốt ruột đợi tập Star Wars tiếp theo, cổ vũ cho cùng một đội bóng chày? Tìm gì đó – bất cứ thứ gì – mà bạn có thể làm với con mình, mà bạn và con thích làm cùng nhau. Bọn trẻ (đặc biệt là bé trai) thường thích các hoạt động ngoài trời, không phải chỉ ngồi và cố “nói chuyện”
Luôn thấu hiểu.
- Tìm điểm chung. Marilyn Rouse, một người mẹ ở Connecitcut, đang rối bời vì cô con gái người ba tuổi của mình, Tiffany. Cô bé bị suy nhược cơ thể và biến ăn trầm trọng. Marilyn thề rằng cô sẽ không từ bỏ nhưng không biết được làm thế nào để khiến con gái cô chịu cởi mở hơn. Một ngày, cô theo con gái mình đến công viên gần nhà và ngồi xuống. Người mẹ bỏ ra một từ USA Today cô mang theo và đọc to vài bài báo thú vị ở mục “Đời sống”. Con gái cô không bao giờ bình luận nhưng ít nhất là cũng lắng nghe. Vài ngày sau, Marilyn lại làm thế. “Vài ngày sau, tôi có thể thấy được sự thay đổi ở con bé – nó rất nhỏ - nhưng là một khởi đầu. Tiffany thích và dường như mong chờ tôi đọc cho nó nghe. Tôi làm thế trong vòng hai tuần cho đến khi có bước đột phá xảy ra: con gái tôi bắt đầu nói chuyện về những gì tôi đọc. Giờ thì cả tâm lý và thể trạng nó đều ổn. chúng tôi cũng có mối quan hệ tuyệt vời và cùng nói chuyện về đủ thứ. Tôi không thể bày tỏ được tôi biết ơn tờ USA to day thế nào. Chuyên mục “Đời sống” đã mang sự sống lại cho mối quan hệ của chúng tôi”.
Bí quyết của người mẹ này là tránh đối đầu trực tiếp và tìm cách tập trung không đe dọa đến điều gì cả để tái lập sự giao tiếp và đưa đứa trẻ ra khỏi vỏ bọc của nó.
- Đọc tạp chí yêu thích của con bạn. Jeannette Thompson, người mẹ của một cô gái đang học trung học ở Tucson, Arizona, đã tìm ra cách tốt nhất để hiểu được văn hóa của con mình đó là đặt mua những quyển tạp chí cho tuổi vị thành niên và tiền vị thành niên. Cô ấy thề rằng lúc nào cuộc nói chuyện cũng hiệu quả nếu như cô ấy đưa ra một chút thông tin về Hayden Christenven, Lindsay Lite, Coldplay, hay X & Y.
- Cùng nhau thành lập một câu lạc bộ sách: Karen Dischner, bà mẹ hai con đến từ Portland, Oregon, đã tìm được một vài người mẹ cũng có con gái tầm tuổi con mình và thành lập một câu lạc bộ sách mẹ và con gái. Nó là một cơ hội tuyệt vời để dành thời gian cho cô con gái mười hai tuổi của cô, Molly. Những bà mẹ và các cô con gái luân phiên gặp nhau tại nhà của từng người và thảo luận về những cuốn sách. Mỗi tháng, một cặp mẹ và con gái khác nhau sẽ chọn sách cho câu lạc bộ.
- Hãy bắt đầu việc cả gia đình cùng đọc. Mari Casagrande, một người mẹ của bốn đứa con ở Palm Springs, đã tìm ra một cách để thấu hiểu được với các con của mình khi chúng lớn lên: cô và các con mình cùng đọc một quyển sách và sau đó thảo luận với nhau. Dưới đây là vài gợi ý: Are You There God? It’s Me, Marganet, của Judy Blume; The Agony of Alice, của Phyllis Reynolds Naylor; Out of the Dust của Kare Hessen; Shabanu của Suzanne Fisher Stapple…
0 nhận xét: