Người mẹ biết khích lệ tinh thần cố gắng của con sẽ mang lại cho đứa trẻ tính kiên nhẫn

Người mẹ đích thực: Không chỉ là chiến thắng mà còn là không bao giờ bỏ cuộc

Điểm mấu chốt: Tính kiên định

Lợi ích con nhận được: Động lực lâu dài và tính kiên nhẫn

Bài học cho mẹ: Người mẹ đích thực sẽ khiến cho nguyên tắc làm việc của đứa trẻ thay đổi rất nhiều bằng việc nhấn mạnh rằng bắt đầu thôi là chưa đủ mà còn phải hoàn thành công việc. Rốt cuộc thì điều quan trọng nhất đứa trẻ cần có là phát huy được nội lực và sức chịu đựng để vượt qua được những giai đoạn khó khăn. Những va chạm hằng ngày có thể giúp chúng ta đề cao giá trị của việc không từ bỏ. Đó là khi bạn nhắc đi nhắc lại rằng, “Đừng lo làm sai. Con hãy nghĩ lần sau mình sẽ khác”. Là khi bạn để đứa trẻ được một mình lúc chúng gặp chuyện bực bội. Khi bạn giúp con vượt qua sai lầm bằng cách gợi ý làm khác đi vào lần sau: “Nếu là mẹ thì chắc chắn mẹ cũng chẳng làm đúng được ngay lần đầu. Lần sau mẹ sẽ làm bằng cách này.” Hoặc khi bạn truyền niềm tin cho đứa trẻ rằng: “Mẹ biết nó rất khó. Nhưng mẹ đánh giá cao việc con đang cố gắng thế nào.” Hãy dành một phút để nghĩ về việc nhấn mạnh sự cố gắng có ảnh hưởng thế nào đến việc đứa trẻ của bạn! Chúng sẽ hiểu ngay từ nhỏ rằng chẳng có gì có thể ngăn được chúng thành công nếu chúng nỗ lực hết mình. Chúng cũng sẽ biết cách cố gắng làm tốt một việc thay vì luôn mong chờ phần thưởng lớn. Nếu đứa trẻ muốn đứng vững được trước sóng gió cuộc đời thì đó chính là những bài học chúng ta cần được dạy.

 

Người mẹ biết khích lệ tinh thần cố gắng của con sẽ mang lại cho đứa trẻ tính kiên nhẫn

“Cô ấy khích lệ cố gắng của con mình”

Hãy khen chúng con khi chúng con chạy,

Hãy an ủi chúng con khi chúng con vấp ngã,

Hãy chúc mừng chúng con khi con vượt qua.

Đây là lần đầu tiên Diana James cô con gái bảy tuổi, Kate, tham gia cuộc thi ngày lịch sử được tổ chức quyền hiến pháp tài trợ. Ba đội từ trường trung học của cô bé đã làm việc cả năm trời cho những dự án nghiên cứu của chúng và đã thắng cuộc thi cấp trường, quận và hạt để đủ tiêu chuẩn tham gia cuộc thi cấp bang ở Sacramento.

Kate và hai đồng đội của mình đã trình bày một đoạn phim dài mười hai phút về Trại tập trung Nhật Mỹ , trả lời những câu hỏi khó khăn trước một hội đồng các giáo sư sử học, và chịu đựng áp lực từ một cuộc thi lớn. Giờ thì chúng đã trên chuyến bay về nhà ở Bắc California cùng với nhiều đội thi khác.

Diana ngồi ở gần đuôi máy bay với vài bà mẹ nữa. Có ba hoặc bốn học sinh ngồi ở những hàng ghế đầu rõ ràng là rất hân hoan – cười, đập tay với nhau, nói chuyện hào hứng. Những đứa trẻ này rõ ràng rất hạnh phúc. Nhưng không phải tất cả đều có chung trạng thái phấn chấn đó: Những đứa trẻ ngồi ngay cạnh hàng ghế đó như thể vừa đi dự đám tang của người bạn thân nhất về, khuôn mặt thất thần, không nói năng gì, vai thõng xuống. Một hoặc hai em bí mật gạt nước mắt. Hãy nói về mặt đối lập đi! Diana tự nghĩ rằng bạn không cần phải là thám tử mới biết được ai là kẻ thắng, ai là người thua.

Sau khi máy bay cất cánh được vài phút, Diana đến chổ Kate để đưa cho cô bé cái áo len của cô vì khoang máy bay hơi lạnh. Có một chổ ngồi trống do bạn của con gái cô vào phòng vệ sinh nên Diana ngồi xuống một lúc. Hàng ghế đối diện có hai cậu bé đến từ trường khác trong rất khổ sở và cô không thể không nghe thấy chúng nói chuyện.

“Toàn bộ chuyện này đúng là ngu ngốc”, một cậu bé nói “Đúng là mất thời gian”.

“Ban giám khảo hỏi toàn những câu ngu ngốc”

“Chắc chắn rồi! Cậu biết mấy đứa ở trường Central Middle tham gia thi cũng chỉ vì muốn có hồ sơ đẹp không?”

“Có, tớ cũng nghe thế. Cậu làm mấy thứ này còn vì lý do nào khác cơ chứ?”

“Tớ nói với cậu cái này. Tớ không nghĩ mấy ông giám khảo công bằng đâu. Tớ đã thấy một người nói chuyện với một giáo viên kiểu như bạn thân ấy. Dù sao thì toàn bộ chuyện này có thể là sắp đặt”.

Diana không muốn nghe thêm lời phàn nàn nào nữa và cố không nghe. Cô tự hào con gái cô không phải một kẻ thua cuộc đáng thương. Chắc chắn rồi, đội của con bé không được vào top 3 nhưng cô biết chúng đã làm việc rất chăm chỉ và thực sự vui khi tham gia cuộc thi này.

“Con đã xin được số của đội đến từ thành phố Culver,” Kate nói với mẹ. “Họ thật sự rất tuyệt”.

“Chúng cháu đã gặp nhiều bạn rất hay,” đồng đội của cô bé ngồi cạnh nói. “Cậu có thấy thế không?”

“Có, vui thật” Kate bình luận. “Này, cậu có muốn sang năm lại tham gia tiếp không? Tớ không nghĩ là tớ lại thích lịch sử đến thế”.

Diana nghe Kate và bạn nói chuyện về giá trị của cuộc thi chúng vừa tham gia và thậm chi cả những gì chúng học được từ đó (là điều cô không ngờ được). Diana tự hỏi tại sao đội của con gái mình lại có thái độ tích cực đến thế. Nó hoàn toàn trái ngược với những cậu bé đã khó chịu về một trải nghiệm “vô giá trị” kia.

Trở về chổ ngồi, Diana nói chuyện với một phụ nữ có con học trường khác.

“Thế này thật là tuyệt nhỉ? Đội của con chị có vui khi tham gia cuộc thi này không?” Diana hỏi.

“Không, tôi không thể tin được tại sao có thể thế. Làm quá nhiều mà phần thưởng thì vớ vẩn”.

“Sao cơ?” Diana ngạc nhiên.

“Bọn trẻ ghét nó. Giáo viên thì quá nghiêm khắc mà lại tốn kém nữa. Tôi có thể nói cho cô tôi đã tốn bao nhiêu cho cái chỗ ảnh đấy, chưa kể những ngày tôi phải làm Power Point cho chúng nữa.”

“Thật à?” Diana nói. “Bọn trẻ nhà tôi tự làm slide”

“Vậy chắc chúng không thắng là đúng rồi. Mà cô có muốn biết không?” Bà mẹ nghiêng người qua và nói thầm vào tai Diana, “ Ban giám khảo đích thị là phân biệt chủng tộc.” Diana lắc đầu và tập trung vào một quyển sách.

Khoảng một tiếng sau máy bay hạ cánh, và mọi người đi vào sảnh đón khách. Khi họ đến khi trả hành lý, Diana bắt đầu nghe thấy vài tiếng ồn lạ. Cô nghĩ hẳn đó là từ nhóm phụ huynh đón đội chiến thắng, và tự nghĩ, Tuyệt thật! Mất vài phút để đi qua được ma trận cửa và thang máy đi xuống, và trong lúc đó thì âm thanh chúc mừng kia không hề dứt. Đây chắc hẳn là một kiểu ăn mừng. Cô đoán là phụ huynh đã đưa đội nhạc của trường đến để chơi cho đội vô địch.

Nhưng khi Diana và khách của cô đến được khu trả hành lý, cô bị kinh ngạc. Không hề có đội nhạc nào ngoài năm bà mẹ tuổi trung niên mặc bộ quần áo như của đội cổ vũ vẫy bông và nhảy lên nhảy xuống như kiểu ở sân bóng cách đây hai mươi năm vậy. Sau họ có một tấm bảng viết tay lớn ghi, “Chào mừng trở về! Các con rất giỏi!” Nó rất buồn cười. Rất tuyệt vời. Diana cười. Cô thích nó. Thật tuyệt!

Đầu tiên mấy đứa trẻ kinh ngạc nhưng dần dần những bà mẹ và bọn trẻ chạy đến ôm nhau và cùng đi lấy hành lý. Sau đó là điều đáng kinh ngạc khác. Diana nhìn thấy người phụ nữ ngồi cạnh mình trên máy bay đi cùng hai cậu bé ngồi đối diện con gái cô phàn nàn cay đắng về toàn bộ cuộc thi. Mỗi cậu bé đeo một tấm huy chương vàng giải nhất.

“Chúa ơi” Diana tự nói với mình, “Mấy cậu bé đó không phải kẻ thua mà là người thắng!”

Sau đó cô nhìn thấy bọn trẻ vẫn ôm các bà mẹ mặc đồ cổ vũ, và không ai trong số chúng đeo huy chương cả.

“Kate?”

“Vâng, mẹ.”

“Con có biết mấy bạn bên kia với đội cổ vũ không?”

“Có ạ. Họ ở trường Glenview.”

“Họ thi thế nào?”

“Họ chỉ hỏi bọn con có lọt vào top 3 không, nên con biết là họ không thắng. Nhưng họ rất vui phải không mẹ?

Mẹ của Kate ôm con gái mình và hôn cô bé. “Con rất tuyệt, Kate. Mẹ rất vui vì con là con của mẹ”

Người mẹ đích thực học được gì từ câu chuyện này?

Diana James nghĩ rằng những đứa trẻ phàn nàn trên máy bay là những đứa trẻ bị thua và những đứa trẻ đập tay nhau là người thắng. Nhưng thực tế lại ngược lại. Con gái cô, Kate, cũng không thắng nhưng đã có được nhiều trải nghiệm quý giá và rất vui vẻ với đội của mình. Chúng không quan tâm đến giải thưởng bề ngoài. Vậy điều gì đã tạo ra sự khác nhau trong phản ứng của bọn trẻ? Bí mật nằm ở phản ứng của người mẹ.

Bạn có để ý người mẹ ngồi cạnh Diana chỉ tập trung vào việc cô đã vất vả ra sao, đã tốn kém bao nhiêu và phần thưởng không xứng đáng thế nào không? Cô ấy thậm chí còn nói xấu giám khảo. Người mẹ này không có khái niệm về giá trị của trải nghiệm: Tất cả những gì cô ấy quan tâm chỉ là thắng cuộc và vật chất. Và những đứa trẻ của cô ấy đã học rất tốt bài học này.

Còn về các bà mẹ đội cổ vũ, bạn hẳn là rất yêu họ. Nhưng không chỉ thế, họ đã làm gương cho con họ về mặt tinh thần và điều đó sẽ đi cùng bọn trẻ đến hết cuộc đời. Họ cho bọn trẻ thấy được rằng không có ngôn từ nào có thể diễn tả được họ đánh giá cao và tự hào thế nào về sự cố gắng, tính kỷ luật và thái độ tốt mà những đứa trẻ đã thể hiện, chưa kể đến những bài học lịch sử mà chúng đã học được.

Nên đừng quên, các mẹ ạ, rằng bất cứ khi nào đứa trẻ cố gắng – dù chúng thắng hay thua – hãy khen ngợi và khẳng định niềm vui của mọi cố gắng. Bí mật này có ảnh hưởng nhiều hơn bạn nghĩ, đặc biệt là trong thế giới quá cạnh tranh, quá coi trọng thành tích, và đầy lo âu ngày nay.

Người mẹ đích thực cần chú ý

Tầm quan trọng của việc ghi nhận cố gắng của đứa trẻ chứ không phải kết quả cuối cùng.

Harold Steveson, giáo sư tâm lý học trường đại học Michigan, đã tiến hành một vài nghiên cứu xuyên quốc gia để trả lời cho câu hỏi mà nhiều người Mỹ đặt ra, “Tại sao học sinh châu Á lại học giỏi hơn học sinh Mỹ?” Sau hàng trăm giờ quan sát học sinh ở Mỹ, Trung quốc, Đài Loan và Nhật cũng như phỏng vấn giáo viên của chúng, các nhà nghiên cứu đã đi đến một kết luận rằng, chìa khóa nằm ở chỗ phụ huynh ghi nhận điều gì ở việc học hành của con mình. Phụ huynh châu Á nhấn mạnh giá trị của sự cố gắng và nhắc đi nhắc lại rằng, “Làm việc hết sức mình thì con sẽ thành công”. Thay vì thừa nhận sự cố gắng học hành của con mình, các phụ huynh Mỹ lại nhấn mạnh, “Con được điểm gì?” hay “Con bỏ bao nhiêu câu?” hay “Con có thắng không?” Việc đứa trẻ cố gắng bao nhiêu không quan trọng với phụ huynh Mỹ bằng kết quả cuối cùng qua điểm số. Sự khác nhau trong “phong cách ghi nhận”đã có ảnh hưởng đáng kể: các nhà nghiên cứu thấy rằng trẻ em châu Á làm việc kiên trì và chăm chỉ hơn những người bạn đồng trang lứa Mỹ của mình cũng như giải quyết những cơn giận và sự thất bại tốt hơn vì chúng hiểu rằng thành công của chúng là dựa trên cố gắng.

Giờ hãy nghiêm túc tự hỏi mình câu này, các mẹ: Bạn nhấn mạnh điều gì: những cố gắng của con mình hay kết quả cuối cùng qua điểm số hay thành tích?

Liệu bạn có để tâm đến những điều này?

Dưới đây là vài điều bạn cần cân nhắc về cách ứng xử của mình. Hãy xem bạn đang là mẫu người mẹ nào:

- Bạn đang dùng con mình để bù đắp cho những hy vọng và ước mơ không thành của mình?

- Gia đình bạn có nhấn mạnh việc chiến thắng, chiến thắng và chiến thắng?

- Bạn có khen ngợi, củng cố và thưởng cho vinh quang, và trừng phạt cho thất bại?

- Con của bạn có đang cố sống theo kỳ vọng của bạn? Những kỳ vọng đó có thực tế không?

- Bạn có đang sống trong một cộng đồng cạnh trang, lúc nào cũng xoay quanh địa vị và tham vọng không?

- Gia đình bạn có khiến con bạn cảm thấy mình cần phải là người giỏi nhất cái gì đó để có được học bổng và thành công trong cuộc sống?

- Liệu con của bạn có nói rằng chiến thắng là cách duy nhất để được bạn chấp nhận và công nhận?

Người mẹ đích thực đã làm gì?

Công nhận cố gắng của con.

- Phần thưởng cho sự cố gắng. Marilyn Waters, một người mẹ bốn con đến từ Seattle Washington, đã quyết định nhấn mạnh vào việc cố gắng với những đứa trẻ của mình. Cô cắt lấy một đoạn cán chổi cũ và viết lên đó dòng chữ “phần thưởng cho sự cố gắng” bằng mực đen. Sau đó cô yêu cầu bọn trẻ hãy thể hiện sự kiên trì của mình trong tháng tới. Mỗi tối trước khi đi ngủ, cô lại tập hợp chúng lại và nêu tên người đó lên chiếc cán chổi. Và cô cũng nói với người được viết tên lý do học nhận được phần thưởng đó. Nhanh chóng, bọn trẻ nêu ra sự cố gắng của cả những đứa trẻ còn lại và họ quyết định bắt đầu một cuộc thi cấp gia đình để xem mất bao lâu để viết được kín cái cán chổi đó. Marilyn nói rằng bọn trẻ thích đếm xem tên chúng được viết bao nhiêu lần trên cán chổi. Tuy nhiên điều hay nhất là nó nhắc nhở cô xem xét sự cố gắng của bọn trẻ chứ không chỉ quan tâm đến kết quả của mọi thứ.

- Phương châm của gia đình. Jennifer Kapler, mẹ của ba đứa trẻ sống ở Jackson Hole, Wyominh, đã truyền cho con mình thông điệp về sự cố gắng tốt đến nỗi họ dành cả một buổi chiều để nghĩ ra phương châm của gia đình về sự cố gắng, ví như, “Cố gắng, cố gắng và cố gắng, bạn sẽ chiến thắng” và “Không phải bạn chiến thắng hay không mà là đã chơi thế nào?” Họ viết chúng lên những thẻ giấy cứng và dán trong phòng ngủ. Đặt ra phương châm gia đình sẽ giúp bạn luôn nhớ đến những quy tắc ứng xử.

Chỉ cần đổi đại từ thôi đã có thể tạo nên sự khác biệt

Thay vì nói, “Mẹ thực sự tự hào về con.” Hãy nói là “Con hẳn là tự hào về những cố gắng của mình lắm”. Đổi từ “Mẹ” sang “Con” sẽ nhấn mạnh được sự ủng hộ của bạn với sự cố gắng của đứa trẻ.

Năm cách nhanh nhất khen ngợi sự cố gắng của đứa trẻ khi bạn thậm chí không ở bên chúng.

Khi bạn đi công tác, khi bạn có cuộc họp muộn, con bạn đã ngủ, hoặc bạn quên bẵng mất phải ghi nhận sự cố gắng của con mình hôm nay. Không việc gì phải thấy có lỗi cả. Dưới đây là vài cách đơn giản để ghi nhận sự cố gắng của con bạn thậm chí khi bạn ở cách xa chúng hàng cây số hay chúng đã ngủ mất rồi.

1. Giấy nhớ trong túi cơm trưa. Viết lên tờ giấy ăn và để nó vào túi cơm trưa của con bé: “Selena, chúc con một ngày may mắn. Hãy nhớ là vấn đề không phải con thắng hay không mà là con đã chơi thế nào. Gặp lại con vào bữa tối. Yêu con. Mẹ.”

2. Giấy nhớ trong bếp. Hãy mua một bộ nam châm để gắn lên tủ lạnh những lời nhắn ngắn như: “Alex, bà thích bức tranh của con vì bà biết con đã tốn bao nhiêu là thời gian để vẽ được nó. Yêu con, Mẹ”

3. Giấy nhớ có keo dán sẵn. Hãy mua lấy một tập giấy nhớ có keo dán sẵn để có thể gửi tin nhắn cho con mình ở bất cứ đâu. “Phòng của con rất tuyệt, con đã dành nhiều thời gian để sắp đặt mọi thứ. Yêu con. Mẹ”

4. Nhắn nhủ qua chiếc gối. Hãy luồn lời nhắn của bạn xuống dưới gối của con: “Ben, mẹ rất vui khi thấy kết quả học tập của con hôm nay. Mẹ biết là môn toán rất khó, nhưng mẹ đã nhìn thấy con cố gắng như thế nào. Ngủ ngon con nhé! Yêu con. Mẹ”

5. Giấy nhắn hình ảnh. Bạn muốn dùng chiếc máy ảnh hay camera điện thoại theo một cách thật tuyệt? Hãy chụp ảnh những cố gắng của con bạn: giường đã được dọn hay khi con chơi thể thao, tập piano và dán nó lên tủ lạnh với một lời nhắn: “Mẹ đã thấy con tập luyện như thế. Con đang dần tiến bộ đấy!” Thậm chí một đứa trẻ tập đi cũng sẽ rất biết ơn những bức ảnh và biết đánh giá cao nổ lực của chúng như thế nào.