Người mẹ đích thực biết: Để tâm đến con hoàn toàn và đứa trẻ sẽ ghi nhớ điều đó suốt đời.
Điểm mấu chốt: Để tâm
Lợi ích con nhận được: Cảm giác rằng mình có giá trị
Bài học cho mẹ: Đứa trẻ có mẹ biết lắng nghe thật may mắn. Khi mẹ dừng tất cả việc đang làm để tập trung hoàn toàn vào con, mẹ đang truyền tải lòng yêu thương và sự chấp nhận. Đây không còn là việc bạn làm bao nhiêu việc cho con nữa, mà là bạn làm như thế nào. Như một câu thiên cổ “Đừng làm thêm gì nữa, hãy ngồi lại”. Tắt điện thoại, đặt tờ báo xuống, gấp lại cuốn sách đang xem dỡ, ngồi lại và lắng nghe, để con hiểu rằng, vào thời điểm đó, không gì quan trọng với ta hơn việc lắng nghe điều con nói.
Ảnh minh họa - Nguồn: Internet
“Cô ấy cho con thấy sự toàn tâm toàn ý của mình”.
Trái tim người mẹ là lớp học của đứa con.
Mỗi giáo viên đều có những học trò mà mình không thể quên. Cậu bé Ricky Anderson là cậu học trò tôi vẫn yêu mến sau nhiều năm.
Đó là ngày bắt đầu năm thứ hai tôi đi dạy. Trong khi đứng chờ lũ trẻ lớp một, tôi để ý đến cậu bé Ricky ngay khi cậu bước ra khỏi xe buýt. Bạn sẽ thấy mình mỉm cười và yêu ngay một cậu bé tóc đỏ sáng, mắt xanh lấp lánh, khuôn mặt nhỏ nhắn tinh quái với vài nốt tàn nhan quanh mũi. Và một điều nữa ở cậu bé mà bạn sẽ nhận ran gay. Mỗi khi qua hàng lang, cậu đều hát bài hát chủ đề của Mr Rogers, mà phải là gào to nhất có thể (luôn là “Một ngày đẹp trời ở nơi đây…” và luôn là câu đó vì cậu chỉ có vẻ thuộc câu đó nên hát đi hát lại). Cậu bé luôn tràn trề năng lượng và lúc nào cũng bật trào phấn khích.
Cậu bé “phanh” lại khi đến cửa lớp tôi và nhận ra đó là lớp học của cậu. Cậu bé dành cho tôi một nụ cười rộng đến mang tai rồi thò đầu vào trong ngắm nghía. Cả lớp học và tôi đều phải trải qua cuộc điều tra của cậu, rồi cậu quay ra và thể hiện sự phấn khích một cách hiển nhiên “Đây sẽ là năm tuyệt vời nhất cuộc đời em”. Và em nói thêm một cách hứng khởi “Năm nay e sẽ học đọc”!
Đó chính lại là điều làm tôi băn khoăn. Thành thực mà nói, tôi thích cậu bé. Tôi bị ấn tượng mạnh bởi sự nhiệt tình và tự tin của cậu. Nhưng tôi là giáo viên chuyên dạy trẻ có nhu cầu đặc biệt và Ricky được phân vào lớp tôi vì cậu là trẻ mắc chứng tăng động giảm chú ý. Sẽ rất khó cho cậu tập trung vào bất kỳ việc gì trong vài phút – vào một thời điểm, khoảng vài giây thôi cũng là một thử thách. Trên thực tế, trong số những học sinh đặc biệt tôi từng dạy, khoảng chú ý của Ricky là ngắn nhất.
Vài tuần trước khi bắt đầu năm học, tôi gặp Ricky ở một trung tâm nghệ thuật, cậu đang bận rộn cắt những trái tim bằng giấy nhỏ xíu. (Đó là mùa Halloween, nên tôi hơi e ngại rằng cậu đang làm nhầm biểu tượng của kỳ lễ hội). Nhưng tôi thấy cậu đang vô cùng cố gắng để gắn sticker vào những hình đã cắt, rồi cần mẫn tôi thêm màu vào dự án của mình. Với bất kỳ đứa trẻ nào thì đó thật là việc nhàm chán, với Ricky nó còn nhàm chán gấp bội khi cậu đang nỗ lực hết mình để tập trung.
“Trong đáng yêu quá, Ricky” Tôi bảo cậu, rồi hỏi một cách tò mò, “Em làm cho ai vậy”?
“Cho mẹ em ạ”, cậu giải thích một cách tự hào.
“Là sinh nhật mẹ à?”
“Không ạ, cậu vừa nói vừa lắc đầu, rất hãnh diện vì tôi nhận ra nỗ lực của cậu”
“Vậy là dịp đặc biệt gì?”
Đã hơn hai thập kỷ trôi qua, đến giờ tôi vẫn nhớ như in lời cậu bé. Cậu nhìn lên, mỉm cười và thì thầm giải thích “Em làm thiệp cho mẹ vì mẹ luôn khiến em thấy dễ chịu”.
Cậu cười và trở lại hoàn thành việc của mình: Một tấm thiệp đặc biệt cho người mẹ cậu vô cùng yêu thương.
Tôi rất háo hức được gặp mẹ cậu. Cơ hội cho tôi đến vào tuần tiếp theo. Tôi lên kế hoạch cho một buổi cả lớp đi dã ngoại và cần một phụ huynh tình nguyện giúp đỡ. Tôi hỏi mẹ Ricky đầu tiên và chị đã đồng ý. Vào ngày hôm đó, ngay khi chị bước vào lớp học, tôi đã hiểu tại sao người phụ nữ này lại khiến con mình dễ chịu đến vậy. Không phải điều gì khó khăn hay bí ẩn mà thực sự đơn giản và không có gì mới mẻ.
Ricky nhìn thấy mẹ trước. Cậu đang lo lắng đợi mẹ ở cửa và khi thấy mẹ, cậu chạy ào vào vòng tay mẹ. Cậu rất háo hức kể cho mẹ nghe về lớp học. Tôi phải thừa nhận, lúc đó lớp tôi có chút hỗn loạn, mấy cậu bé chạy ầm ầm xung quanh, còn va vào cả xe đẩy của thư viện, một hộp giấy rơi trên sàn, tiếng ồn ào, cười nói, âm thanh của sự phấn khích. Giữa không khí đó, người mẹ tuyệt vời này đã dùng “bí quyết nho nhỏ” khiến cậu con trai thấy thật dễ chịu của mình, chỉ trong vòng chưa đầy hai phút ngắn ngủi.
Anderson bước vào và ngay lập tức hạ đầu gối xuống. Chị ngồi ở sàn cùng Ricky, nhìn thẳng vào mắt cậu bé, bàn tay nhẹ đặt lên vai cậu. Chị lắng nghe và mỉm cười. Lúc này tưởng chừng như mọi thứ xung quanh hai mẹ con đều không tồn tại. Trong thế giới nhỏ của hai người, chỉ có Ricky nói với mẹ cậu lắng nghe. Thi thoảng chị có gật đầu, hay hỏi lại, “thật à?” hay chỉ là mô tả cảm xúc của cậu bé, “Con có vẻ vui lắm!” “Hẳn con thấy tự hào lắm nhỉ” Chỉ những điều nhỏ bé vậy thôi nhưng cảm giác thế giới của Ricky đang bung nở những bong hoa tươi tắn và cậu bé biết mình thực sự quan trọng.
Người mẹ đích thực học được gì ngoài câu chuyện này?
Aderson biết rằng cách tốt nhất để lũ trẻ biết chúng quan trọng với chúng ta như thế nào là lắng nghe khi lũ trẻ thể hiện suy nghĩ, tâm tư hay nguyện vọng của mình. Chỉ cần dừng tất cả việc đang làm lại, lắng nghe một cách toàn tâm để hiểu con hơn. Hãy biến việc nghe bằng cả tai và trái tim thành thói quen của người mẹ.
Bạn có thực sự là người biết lắng nghe?
Giả sử cuộc hội thoại lần gần đây nhất của con với bạn được ghi hình lại, bạn có làm những việc này?
- Bạn nhìn vào mắt con hay nhìn nơi khác?
- Bạn nhận định, đánh giá hay chỉ lắng nghe?
- Bạn có ghi nhận cảm xúc của trẻ khi trẻ chia sẻ điều gì đó rất ý nghĩa với bạn?
- Bạn đưa ra câu hỏi để lấy thông tin hay chỉ đang cố chứng minh điều gì đó?
- Bạn có cho con thấy mình rất thích và trân trọng điều con nói hay thể hiện rằng mình thấy chuyện đó rất thú vị?
- Bạn đang làm việc gì khác hay đã dừng lại hoàn toàn khi nghe con nói?
Sau đó bạn xem lại, và hãy đặt địa vị mình vào đứa trẻ. Liệu bạn có muốn nói chuyện với một người lướn như trong đoạn video?
Bốn bước thực hành lắng nghe một cách toàn tâm.
Bước 1: Dừng tất cả việc đang làm lại. Ngay lần tới khi con bạn cần bạn,hay đặt điện thoại xuống, tắt TV đi, rời mắt khỏi màn hình máy tính, vặn nhỏ hay tắt bếp, quay ra nhìn thẳng và ngang tầm mắt con. Thi thoảng gật đầu. Mỉm cười những thời điểm thích hợp, và hơi hướng người về phía con. Đừng cắt ngang hay đưa ý kiến, hay chỉ lắng nghe thôi. Việc bạn im lặng lắng nghe là thể hiện sự tin tưởng lớn nhất cho con rồi đó.
Bước 2: Khuyến khích. Để con biết được mình đang hứng thú lắng nghe, hãy nhắc lại một số từ khóa quan trọng bạn nghe được từ con hoặc nói những câu không có tính phán xét như, “Ồ?” “Mẹ hiểu rồi” “Thật à”…hoặc cách đơn giản nhất là nhắc lại cụm từ cuối của con:
Trẻ: “Năm nay con lại phải học cùng Josh, con không chịu nổi”
Bạn: “Vậy là con không thích học cùng bạn ấy?”
Trẻ: “Vâng! Bạn ấy rất hống hách”
Bước 3: Thừa nhận cảm xúc. Khi biết con mình đang cảm thấy thế nào, hãy mô tả cảm xúc đó: “Có vẻ con đang tức giận”. “Con đang khó chịu gì à?” “Trông con không vui”. Việc này khiến trẻ biết bạn đang rất để tâm đến chúng và sẵn sàng lắng nghe điều con muốn nói.
Bước 4: Làm con yên lòng. Kết thúc cuộc nói chuyện bằng cách thể hiện sự ủng hộ hay đánh giá cao chuyện con vừa kể: “Mẹ mong là mọi chuyện sẽ ổn”. “Thú vị thật đấy.” “Mẹ rất tiếc.” “Cần gì con cứ bảo mẹ.” “Mẹ thích ý tưởng đó đấy”. Hãy đợi xem con bạn cần điều gì khác không: lời khuyên, một cái ôm, một sự đảm bảo.
Lời khuyên từ người mẹ đích thực
Hãy cho trẻ “thời gian chờ”.
Mary Budd Rowe, một nhà giáo dục học nổi tiếng, nhận ra rằng trẻ em cần “thời gian chờ” – khoảng thời gian để nghĩ về điều chúng vừa nghe – trước khi trẻ lời. Vậy nên, mỗi khi bạn hỏi hay đưa ra yêu cầu gì, hãy nhớ chờ ít nhất 3 giây để con nghĩ về điều chúng vừa nghe. Trẻ sẽ tiếp nhận được nhiều thông tin hơn, dẽ trả lời hơn, và có thể trả lời một cách đầy đủ hơn. Trong lúc đó, bạn vẫn cần toàn tâm toàn ý với trẻ, đừng mất bình tĩnh.
Bảy cách đơn giản để trẻ nói nhiều hơn (để bạn lắng nghe nhiều hơn)
1. Lắng nghe trong lúc vận động. Một số trẻ (đặc biệt là bé trai) sẽ nói nhiều hơn khi đang vận động. Hãy xem có hoạt động gì con thích như câu cá, đá bóng, chơi lego…và nhân cơ hội đó nói chuyện với con.
2. Nói về điều trẻ thích. Hãy để câu chuyện xoay quanh những gì trẻ ưa thích, trong lúc đó, nhiều khía cạnh trong cuộc sống của con bạn sẽ hé lộ.
3. Đến nơi ưa thích của trẻ. Ở lãnh địa của mình, trẻ sẽ thấy thoải mái hơn và dễ thổ lộ hơn.
4. Hỏi câu cụ thể. Bọn trẻ sẽ khó trả lời những câu hỏi chung chung kiểu: “Hôm nay thế nào hả con?” Nếu muốn con nói nhiều hơn, hãy hỏi một cách cụ thể: “Trưa nay con ngồi cùng bạn nào?” “Hôm nay cô giáo đọc truyện gì?” “Giờ thể dục hôm nay con được chơi trò gì?”
5. Hỏi câu hỏi mà câu trả lời sẽ nhiều hơn một từ. Hãy hỏi những câu hỏi gợi mở như: “Nếu cho con viết lại đoạn kết cuốn sách đó, con sẽ viết thế nào?” “Ở trận sau mà vẫn gặp đội đó, con sẽ làm thế nào?” “Con nghĩ sao về…?”
6. Tìm không gian và thời gian thích hợp. Nghiên cứu chỉ ra rằng cha mẹ có thể hiểu rất nhiều về con mình trong quãng đường từ nhà đến trường và khi tham gia các hoạt động. Vài chủ đề tiêu biểu là: chuyện ở trường, bạn bè, giá trị, hoạt động ngoại khóa, việc lặt vặt…
7. Bữa tối cùng gia đình. Đó là thời điểm không việc gì được xen ngang, để con bạn thấy bạn hoàn toàn để tâm đến chúng và sẵn sàng lắng nghe những gì đang diễn ra trong cuộc sống của chúng.
Người mẹ đích thực đã làm gì
+ Treo biển “không làm phiền”.
Karen Kleindeist, mẹ của ba bé gái đến từ Reno Nevada, luôn bực mình vì mỗi lần cô đang nói chuyện với con thì đều bị làm phiền. Vậy nên cô đã treo một biển “không làm phiền” trước cửa phòng mỗi khi cô và con gái nói chuyện. Mọi người trong gia đình đều biết rằng, không ai được mở cửa phòng lúc đó trừ trường hợp khẩn cấp. Nếu bạn có con nhỏ, bạn nên chọn thời điểm nói chuyện là khi có người lớn khác ở nhà để trông chừng trẻ nhỏ hơn khi mình nói chuyện.
+ Bật chế độ trả lời tự động.
Tôi có nghe Maria Shriver đến từ sacramento, California, nói trong chương trình của Oprah Winfrey rằng cô áp dụng “chính sách không điện thoại” từ 6 đến 8 giờ tối. Đó là thời gian gia đình cô ăn tối và nói chuyện. Với cô, không gì quan trọng bằng những chuyện cả nhà sẽ nói với nhau tỏng khoảng thời gian đó.
0 nhận xét: